Wkłady koronowo-korzeniowe
Wkłady koronowo-korzeniowe zaliczane są do konstrukcji osadzanych na stałe w jamie ustnej pacjenta. Są one stosowane po to, aby wzmocnić strukturę korzenia i filaru protetycznego przed wykorzystaniem go w dalszym etapie leczenia.
Wkłady koronowo-korzeniowe stosuje się w zębach leczonych endodontycznie i wyłącznie w zębach, które nie wykazują dużego stopnia rozchwiania, nie są złamane wzdłuż długiej osi korzenia, są poprawnie przeleczone endodontycznie i nie mają zmian okołowierzcholkowych w kości.
Wkłady koronowo korzeniowe najczęściej wykonywane są ze stopów metali powszechnie stosowanych w protetyce. To zwykle stopy chromoniklowe, stopy złota i tytanu. Obecnie nie stosuje się już wkładów srebrnych. Nowością technologiczną są natomiast wkłady wykonane z tlenku cyrkonu, które mają kolor biały lub kremowy.
Wkłady koronowo-korzeniowe można podzielić na standardowe i indywidualne. Wkłady standardowe są rzadziej stosowane, gdyż standaryzacja nasuwa pewne ograniczenia kliniczne. Zaletą tych wkładów jest to, że producent wytwarza je w kompletach o różnych średnicach i kształtach wraz z zestawem specjalnych wierteł służących do opracowania kanału korzeniowego i platformy nośnej. Poza tym można je zastosować podczas jednej wizyty klinicznej i od razu w ten sposób odbudować filar w celu dalszego wykorzystania protetycznego. Wadą stosowania wkładów standardowych jest ich ograniczona wytrzymałość mechaniczna w stosunku do wkładów wykonywanych indywidualnie. Ale z kolei ich zaletą jest szybkie i natychmiastowe zastosowanie.
Wkłady koronowo korzeniowe standardowe stosuje się:
- w przypadku konieczności natychmiastowej rekonstrukcji korony złamanego zęba
- w przypadku konstrukcji tymczasowych gdzie zastosowanie wkładu jest niezbędne, a docelowo będzie wykonana inna konstrukcja oparta np. na wkładach indywidualnych
- w zębach których rokowanie kliniczne nasuwa wątpliwości i wiadomo, że w niedalekim czasie zostaną one usunięte; wtedy w celu redukcji kosztów stosuje się właśnie wkłady standardowe.
Wkłady standardowe mogą być również wykonane z niemetalu np. wkłady z włókna szklanego osadzanego na odpowiednim materiale kompozytowym. Ich dobrą cechą jest to, że nie zmieniamy koloru, a wkłady te bardzo dobrze przenoszą siły mechaniczne na strukturę korzenia poprzez minimalną sprężystość. Czasami stosuje się również wkłady koronowo-korzeniowe z włókien węglowych które są ciemne, ale również wykazują doskonałą elastyczność i właściwości mechaniczne.
Wkłady koronowo-korzeniowe indywidualne w odróżnieniu od tych standardowych są modelowane indywidualnie do kształtu pozostałości korzeniowej, uzębienia pacjenta i w zależności od rodzaju wykonywanej konstrukcji. Chodzi o to, aby uzyskać maksymalną wytrzymałość mechaniczną wykonanej konstrukcji i optymalizację kształtu związanego z dalszym leczeniem. Wkład taki składa się z części korzeniowej i części koronowej. Pierwsza z nich odpowiedzialna jest za wzmocnienie struktury korzenia, jednoznaczne osadzenie całego wkładu i poprawne przeniesienie siły żucia na tkankę korzenia i ozębną. Część koronowa jest docelowym filarem protetycznym, na którym osadza się na przykład koronę czy filar mostu.
Wkłady koronowo-korzeniowe indywidualne mogą być wykonywane indywidualnie w dwojaki sposób: metodą pośrednią lub bezpośrednią. Obydwie zaczynają się badaniem klinicznym i radiologicznym mającym na celu ocenę możliwości wykonania takiej konstrukcji, spójności z ogólnym planem leczenia, rokowaniem klinicznym filaru i całej docelowej konstrukcji. Po badaniu klinicznym opracowuje się kanał korzeniowy poszerzając jego światło za pomocą odpowiednich wierteł. Zabieg jest bezbolesny, bo wykonywany jest w obrębie zęba leczonego endodontycznie, który nie reaguje na bodźce mechaniczne. W drugim etapie opracowuje się pozostałe tkanki korony zęba według ogólnie przyjętych zasad. Następnie w metodzie pośredniej wykonuje się wycisk światła kanału korzeniowego, pozostałości zębowej wraz z łukiem zębowym właściwym i przeciwstawnym. Po zarejestrowaniu zwarcia dalszą część prac wykonuje laboratorium techniki dentystycznej. Technik w oparciu o wyciski i wskazówki lekarza prowadzącego, przygotowuje gotowy wkład koronowo-korzeniowy. Konstrukcja jest wklejana do korzenia zęba, dzięki czemu uzyskujemy zrekonstruowany filar protetyczny, na którym następnie osadzana jest korona tymczasowa, co zapewnia zachowanie estetyki i odzyskanie funkcji zęba. Moment ten jest etapem wyjściowym do wykonywania zaplanowanej docelowej konstrukcji protetycznej. W metodzie bezpośredniej modelowanie kształtu wkładu w odróżnieniu od pośredniej wykonuje się bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta. Produkt finalny dla obydwu metod wygląda jednak identycznie.